Verborgen gebreken
Wat is nu precies een verborgen gebrek? De wet zegt:
verborgen gebreken zijn gebreken die redelijkerwijze niet eerder konden worden
geconstateerd.
De verkoper heeft een spreekplicht ten aanzien van de
materiële eigenschappen van de woning. Zo zal de verkoper moeten aangeven of
er sprake is van bodemverontreiniging, olietanks, asbest etc. Daarnaast moet
de verkoper openheid van zaken geven over het functioneren van technische
installaties, geluid- en stankoverlast, aanwezigheid van houtworm en zwammen.
De spreekplicht is niet alleen beperkt tot de gebreken die bekend zijn bij de
verkoper. De spreekplicht strekt zich ook uit tot de gebreken die de verkoper
behoort te kennen. De verkoper zal ook bepaalde niet-materiële eigenschappen
moeten melden, zoals omgevingsfactoren. Speelt de buurman bijvoorbeeld de hele
dag piano?
De verkoper heeft geen meldingsplicht wanneer het gaat om
waarneembare gebreken en feiten van algemene erkendheid. Zo is normaal
gesproken een rijtjeshuis gehoriger dan een vrijstaande villa en mag van een
oude woning minder verwacht worden dan van een splinternieuwe woning.
Wat nu als na de overdracht van de woning gebreken naar
voren komen die bij de aankoop van de woning niet zichtbaar waren? Standaard
staat in de koopovereenkomst en in de akte van levering opgenomen dat:
"de koper het pand aanvaardt
in de staat waarin het
zich bevindt ten tijde van de koop, inclusief
alle zichtbare en onzichtbare gebreken".
Als een verkoper wordt aangesproken op het feit dat hij
iets niet heeft meegedeeld, zal deze zich vaak verbergen achter deze bepaling.
Uiteraard beschermt deze bepaling de verkoper niet als vaststaat dat hij wel
degelijk van het gebrek op de hoogte was. De bepaling duidt met name op een
gebrek dat ook voor de verkoper verborgen was ten tijde van het sluiten van de
overeenkomst. In dat geval kan de verkoper ook niet aansprakelijk worden
gesteld.
Als na de overdracht van de woning inderdaad verborgen
gebreken naar voren komen, zal de koper moeten bewijzen dat die gebreken
aanwezig waren ten tijde van de verkoop.
Er zijn drie situaties waarin de verkoper dan zijn
aansprakelijkheid niet kan ontlopen. Ten eerste: de verkoper kan zijn
aansprakelijkheid niet ontlopen wanneer bewezen is dat de verkoper bekend was
met het gebrek. De verkoper heeft dan zijn mededelingsplicht geschonden. De
tweede situatie is dat de verkoper de schijn van onbekendheid met het gebrek
tegen zich heeft. Stel dat in de buurwoningen bijvoorbeeld huiszwam is
geconstateerd. Vast komt te staan dat de verkoper het advies heeft gekregen
een onderzoek uit te laten voeren, maar dat advies naast zich heeft
neergelegd. Tenslotte kan de verkoper zijn aansprakelijkheid niet ontlopen als
hij zijn plicht als eigenaar heeft verzaakt. Dit is bijvoorbeeld het geval als
de verkoper systematisch geen groot onderhoud heeft gepleegd.
Wat zijn nu de sancties indien een verborgen gebrek is
geconstateerd waarvoor de verkoper aansprakelijk is? De koper kan opheffing
van het gebrek vorderen. De verkoper moet dan een schadevergoeding betalen of
zelf het gebrek herstellen.
De koper kan ook de overeenkomst ontbinden. Voorwaarde
hierbij is dan wel dat de tekortkoming zodanig ernstig is dat deze een
ontbinding rechtvaardigt.